
{"id":2519,"date":"2024-10-09T11:23:33","date_gmt":"2024-10-09T14:23:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/"},"modified":"2024-10-09T11:23:33","modified_gmt":"2024-10-09T14:23:33","slug":"el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/","title":{"rendered":"El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_section el_class=&#8221;container mx-auto align-items-center circle&#8211;pattern&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1648956589196{padding-top: 3rem !important;}&#8221;][vc_row][vc_column]<div class=\"breadcrumb\"><ol itemscope itemtype=\"https:\/\/schema.org\/BreadcrumbList\"><li itemprop=\"itemListElement\" itemscope itemtype=\"https:\/\/schema.org\/ListItem\"><a itemprop=\"item\" href=\"http:\/\/www.uoh.cl\"><span itemprop=\"name\">Inicio<\/span><\/a><meta itemprop=\"position\" content=\"1\" \/><li itemprop=\"itemListElement\" itemscope itemtype=\"https:\/\/schema.org\/ListItem\"><a itemprop=\"item\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\"><span itemprop=\"name\">Instituto de Ciencias Sociales<\/span><\/a><meta itemprop=\"position\" content=\"2\" \/><li itemprop=\"itemListElement\" itemscope itemtype=\"https:\/\/schema.org\/ListItem\"><a itemprop=\"item\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/noticias\/\"><span itemprop=\"name\">Noticias<\/span><\/a><meta itemprop=\"position\" content=\"3\" \/><li itemprop=\"itemListElement\" itemscope itemtype=\"https:\/\/schema.org\/ListItem\"><span itemprop=\"name\">El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n <\/span><meta itemprop=\"position\" content=\"4\" \/><\/ol><\/div><ul class=\"p-0 list-style-none d-inline-block\"><li class=\"p-0\"><a href=https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/category\/icso\/ class=\"px-1 py-2\">ICSo<\/a><\/li><\/ul><div class=\"date_publish_post\"> \u25cf Mi\u00e9 09 de Octubre 2024<\/div><div class=\"uoh_title_component-container\"><h1 class=\"title title--ms d-inline-block title--decorator  big\">El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n<\/h1><\/div>[vc_row_inner el_class=&#8221;border-separator m-0&#8243;][vc_column_inner width=&#8221;2\/3&#8243;]<div class=\"author_wp_class\"> Escrito por <span>Universidad de O'Higgins<\/span><\/div>[\/vc_column_inner][vc_column_inner el_class=&#8221;align-items-end-publish&#8221; width=&#8221;1\/3&#8243;]<div class=\"uoh_social_network_component uoh_row col-12 justify-content-end m-0 p-0\"> <div class=\"icon__facebook-share-button\">\n                       <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\" target=\"_blank\"> <div class=\"icon__facebook-svg\"><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"22.4px\" height=\"48.3px\" viewBox=\"0 0 22.4 48.3\" style=\"overflow:visible;enable-background:new 0 0 22.4 48.3;\" xml:space=\"preserve\">\n                <defs>\n                <\/defs>\n                <path class=\"st0\" d=\"M22.4,15.6h-7.6v-5c0-1.9,1.2-2.3,2.1-2.3c0.9,0,5.4,0,5.4,0V0l-7.4,0C6.6,0,4.8,6.2,4.8,10.1v5.5H0v8.5h4.8\n                    c0,10.9,0,24.1,0,24.1h10c0,0,0-13.3,0-24.1h6.8L22.4,15.6z\"><\/path>\n                <\/svg><\/a><\/div>\n                    <\/div><div class=\"icon__twitter-share-button\">\n                        <div class=\"icon__twitter-svg\"><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" height=\"1em\" viewBox=\"0 0 512 512\"><!--! Font Awesome Free 6.4.2 by @fontawesome - https:\/\/fontawesome.com License - https:\/\/fontawesome.com\/license (Commercial License) Copyright 2023 Fonticons, Inc. --><path d=\"M389.2 48h70.6L305.6 224.2 487 464H345L233.7 318.6 106.5 464H35.8L200.7 275.5 26.8 48H172.4L272.9 180.9 389.2 48zM364.4 421.8h39.1L151.1 88h-42L364.4 421.8z\"\/><\/svg><\/a><\/div>\n                        <\/div><div class=\"icon__linkedin-share-button\">\n                        <div class=\"icon__linkedin-svg\">\n                        <a target=\"__blank\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/sharing\/share-offsite\/?url=https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\"><svg enable-background=\"new 0 0 100 100\" height=\"100px\" id=\"Layer_1\" version=\"1.1\" viewBox=\"0 0 100 100\" width=\"100px\" xml:space=\"preserve\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\"><g><circle cx=\"50\" cy=\"50\" fill=\"#ccc\" r=\"45\"\/><g id=\"LinkedIn_1_\"><rect fill=\"#FFFFFF\" height=\"24.361\" width=\"7.69\" x=\"31.271\" y=\"43.569\"\/><path d=\"M59.968,43.334c-4.406,0-7.165,2.387-7.677,4.058v-3.823h-8.636c0.109,2.03,0,24.361,0,24.361h8.636    V54.748c0-0.733-0.034-1.465,0.19-1.991c0.594-1.464,1.869-2.985,4.162-2.985c2.998,0,4.361,2.253,4.361,5.552V67.93h8.721V54.384    C69.726,46.839,65.432,43.334,59.968,43.334z\" fill=\"#FFFFFF\"\/><path d=\"M34.973,32.069c-2.839,0-4.696,1.823-4.696,4.229c0,2.361,1.804,4.224,4.589,4.224h0.054    c2.891,0,4.69-1.869,4.69-4.229C39.555,33.888,37.81,32.069,34.973,32.069z\" fill=\"#FFFFFF\"\/><\/g><\/g><\/svg><\/a><\/div>\n\n            <\/div><\/div>[\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_single_image image=&#8221;40299&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221; img_link_target=&#8221;_blank&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text]\u00a0[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<ul>\n<li><i><span lang=\"ES-MX\">El reciente caso de colusi\u00f3n en casinos de juegos recuerda pr\u00e1cticas anticompetitivas en sectores clave de la econom\u00eda nacional.<\/span><\/i><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][vc_column_text]\u00a0[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Cuando dos o m\u00e1s empresas, que compiten en un mismo mercado, acuerdan aumentar o fijar los precios de sus productos, o \u2013inclusive- reducir la producci\u00f3n, fragmentar su mercado o impedir el ingreso de nuevos competidores, con el \u00fanico fin de incrementar sus beneficios, dicho fen\u00f3meno es conocido como colusi\u00f3n.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Hace unos d\u00edas, el acuerdo colusivo de tres empresas en el mercado de los casinos de juegos, retorn\u00f3 el tema a la palestra y record\u00f3 que no han sido pocos los casos en que la sociedad chilena se ha visto afectada por este tipo de fen\u00f3menos econ\u00f3micos.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u201cEstos acuerdos colusivos tienden a prosperar bajo ciertas condiciones espec\u00edficas\u201d, explica la acad\u00e9mica y directora del\u00a0<a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/&amp;source=gmail&amp;ust=1728560825181000&amp;usg=AOvVaw3FEOVn6kzvEKrRU4BRGpTi\">Instituto de Ciencias Sociales<\/a>\u00a0de la\u00a0<a href=\"http:\/\/www.uoh.cl\/\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=http:\/\/www.uoh.cl\/&amp;source=gmail&amp;ust=1728560825181000&amp;usg=AOvVaw1DY893QAmBqcvsgpM2bHm7\">Universidad de O\u2019Higgins<\/a>\u00a0(UOH),\u00a0<a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/investigacion\/academico\/andrea-canales\/\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/www.uoh.cl\/investigacion\/academico\/andrea-canales\/&amp;source=gmail&amp;ust=1728560825181000&amp;usg=AOvVaw2yu1cdvEqSA6KZOZZ3esSG\">Andrea Canales<\/a>. \u201cUna de las m\u00e1s importantes es la existencia de un n\u00famero reducido de empresas en el mercado, es decir, en situaciones de oligopolio. En Chile, muchos mercados tienen esta caracter\u00edstica, con pocas empresas dominando la oferta de productos o servicios. Sin embargo, es relevante aclarar que no todos los mercados oligop\u00f3licos incurren en colusi\u00f3n, ya que \u00e9sta depende de la cooperaci\u00f3n deliberada entre los actores\u201d, a\u00f1ade la acad\u00e9mica.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Detalla que otro factor que facilita la colusi\u00f3n es la \u201cinelasticidad de la demanda de los bienes o servicios involucrados\u201d. Ejemplos de colusi\u00f3n como la de pollos, supermercados, gas, farmacias, papel higi\u00e9nico y ox\u00edgeno, entre otros, es porque se trata de productos o servicios esenciales, cuya demanda tiende a disminuir muy poco o nada ante un alza de precios, lo cual incentiva a las empresas a coordinarse para aumentar sus m\u00e1rgenes de ganancia.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u201cAun as\u00ed, no es f\u00e1cil afirmar con certeza si estos fen\u00f3menos colusivos han aumentado en frecuencia o si la percepci\u00f3n de su prevalencia ha crecido debido a una mayor fiscalizaci\u00f3n y cobertura medi\u00e1tica. Sin embargo, s\u00ed es claro que varios mercados en Chile re\u00fanen condiciones que facilitan este tipo de conductas anticompetitivas\u201d, explica la experta.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Respecto a la fiscalizaci\u00f3n, la acad\u00e9mica puntualiza que\u00a0el desaf\u00edo, frente a este tipo de conductas anticompetitivas, radica en que son dif\u00edciles de probar ante el Tribunal de Defensa de la Libre Competencia sin contar con la evidencia adecuada. \u201cLa evidencia econ\u00f3mica, si bien es valiosa, muchas veces resulta insuficiente para satisfacer los est\u00e1ndares probatorios exigidos por el tribunal. En este contexto, el mecanismo de la delaci\u00f3n compensada ha demostrado ser una herramienta fundamental en la lucha contra la colusi\u00f3n\u201d.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Dicho programa incentiva a las empresas o individuos involucrados a proporcionar pruebas contundentes a cambio de inmunidad o reducci\u00f3n de sanciones, \u201clo que permite sancionar estas conductas que, de otro modo, ser\u00edan dif\u00edciles de detectar y probar\u201d, destaca.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u201cSin embargo, es evidente que a\u00fan queda trabajo por hacer en cuanto a fiscalizaci\u00f3n preventiva. Es necesario fortalecer los mecanismos de monitoreo de mercado, as\u00ed como desarrollar capacidades t\u00e9cnicas que permitan anticipar y detectar se\u00f1ales de posibles colusiones antes de que estas generen un da\u00f1o significativo a los consumidores\u201d, explica la investigadora UOH.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Tambi\u00e9n destaca que la educaci\u00f3n financiera es importante, ya que su objetivo es formar consumidores m\u00e1s informados y conscientes de sus derechos y responsabilidades en el mercado. \u201cJuega un rol esencial en la promoci\u00f3n de la competencia justa y en el empoderamiento de los ciudadanos. Un consumidor educado es capaz de exigir mayor transparencia y responsabilidad a las empresas, lo que contribuye a prevenir pr\u00e1cticas anticompetitivas como la colusi\u00f3n o la corrupci\u00f3n\u201d, finaliza.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][vc_zigzag color=&#8221;white&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][\/vc_section][vc_section css=&#8221;.vc_custom_1650255686594{background-color: #f6faff !important;}&#8221; el_class=&#8221;p-md-0 pt-md-5&#8243;][vc_row el_class=&#8221;container mx-auto align-items-center p-md-0 pt-5 pb-5&#8243;][vc_column el_class=&#8221;pb-5&#8243;][vc_row_inner el_class=&#8221;pb-5&#8243;][vc_column_inner]<div class=\"row m-0 p-0\"><div class=\"col-12 col-md-9 pt-5 pt-md-0\"><h2 class=\"title title--decorator title--ms d-inline-block\">Te Recomendamos<\/h2><\/div><\/div><div class=\"content-holder\"><div class=\"row  swipper-news-list not--activate-hack \"><div class=\"row -wrapper\"><div class=\"  col-sm-6 col-md-4 img-article\">\n                                        <div class=\"content-news-display row m-0 p-0\"><div class=\"holder p-0 \"><div class=\"img-wrap img-wrap-news\">\n                                        <div class=\"caption__news-category\">\n                                        <a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/category\/investigacion\/\">\n                                        Investigaci\u00f3n<\/a><\/div><img decoding=\"async\" class=\"w-100 h-100 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2026\/04\/FWIS2026-web-op.jpg\" alt=\"Comienza proceso de postulaciones al Premio For Women in Science 2026\" style=\"--smush-placeholder-width: 800px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 800\/444;object-fit: cover; object-position: center;\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\"><\/div><\/div><div class=\"caption py-3 caption__news py-md-3 pb-md-5\">\n                                    <span class=\"caption__date\">Jueves 30, Abril<\/span>\n                                     <a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2026\/04\/30\/comienza-proceso-de-postulaciones-al-premio-for-women-in-science-2026\/\">\n                                    <h3 class=\"small-space\">Comienza proceso de postulaciones al Premio For Women in Science 2026<\/h3><\/a>\n\n                                    <p>La convocatoria, abierta entre el 22 de abril y el 28 de mayo de 2026, busca impulsar la trayectoria y aporte cient\u00edfico de investigadoras chilenas.<\/p>\n                                    <a class=\"link link--bold mt-md-3\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2026\/04\/30\/comienza-proceso-de-postulaciones-al-premio-for-women-in-science-2026\/\">Saber m\u00e1s <span class=\"icon icon--inline icon--link\"><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"22px\"height=\"22px\" viewBox=\"0 0 22 22\" style=\"overflow:visible;enable-background:new 0 0 80 64.6;\" xml:space=\"preserve\"><g clip-path=\"url(#acA)\"><path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M21.913 11.266a.93.93 0 000-.711c-.022-.056-.063-.097-.091-.144s-.053-.103-.097-.15L12.306.294c-.357-.379-.955-.394-1.334-.038s-.394.955-.038 1.334l7.917 8.374H.927a.95.95 0 00-.908.983.946.946 0 00.908.908h17.924l-8.089 8.552c-.357.379-.341.977.034 1.334s.977.341 1.334-.034l9.594-10.148c.044-.044.063-.1.097-.15.028-.047.069-.088.091-.141z\"\/><\/g><defs><clipPath id=\"acA\"><path fill=\"#fff\" d=\"M0 0h22v22H0z\"\/><\/clipPath><\/defs><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"  col-sm-6 col-md-4 img-article\">\n                                        <div class=\"content-news-display row m-0 p-0\"><div class=\"holder p-0 \"><div class=\"img-wrap img-wrap-news\">\n                                        <div class=\"caption__news-category\">\n                                        <a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/category\/investigacion\/\">\n                                        Investigaci\u00f3n<\/a><\/div><img decoding=\"async\" class=\"w-100 h-100 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2026\/04\/Dia-de-la-Propiedad-Intelectual.jpg\" alt=\"UOH conmemora D\u00eda Mundial de la Propiedad Intelectual destacando avances en protecci\u00f3n\" style=\"--smush-placeholder-width: 2419px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 2419\/1609;object-fit: cover; object-position: center;\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\"><\/div><\/div><div class=\"caption py-3 caption__news py-md-3 pb-md-5\">\n                                    <span class=\"caption__date\">Jueves 30, Abril<\/span>\n                                     <a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2026\/04\/30\/uoh-conmemora-dia-mundial-de-la-propiedad-intelectual-destacando-avances-en-proteccion\/\">\n                                    <h3 class=\"small-space\">UOH conmemora D\u00eda Mundial de la Propiedad Intelectual destacando avances en protecci\u00f3n<\/h3><\/a>\n\n                                    <p>La Direcci\u00f3n de Transferencia e Innovaci\u00f3n ha apoyado la protecci\u00f3n de 21 resultados de investigaci\u00f3n, concretado 11 solicitudes de patente, 12 registros de derechos de autor y 1 marca comercial.<\/p>\n                                    <a class=\"link link--bold mt-md-3\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2026\/04\/30\/uoh-conmemora-dia-mundial-de-la-propiedad-intelectual-destacando-avances-en-proteccion\/\">Saber m\u00e1s <span class=\"icon icon--inline icon--link\"><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"22px\"height=\"22px\" viewBox=\"0 0 22 22\" style=\"overflow:visible;enable-background:new 0 0 80 64.6;\" xml:space=\"preserve\"><g clip-path=\"url(#acA)\"><path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M21.913 11.266a.93.93 0 000-.711c-.022-.056-.063-.097-.091-.144s-.053-.103-.097-.15L12.306.294c-.357-.379-.955-.394-1.334-.038s-.394.955-.038 1.334l7.917 8.374H.927a.95.95 0 00-.908.983.946.946 0 00.908.908h17.924l-8.089 8.552c-.357.379-.341.977.034 1.334s.977.341 1.334-.034l9.594-10.148c.044-.044.063-.1.097-.15.028-.047.069-.088.091-.141z\"\/><\/g><defs><clipPath id=\"acA\"><path fill=\"#fff\" d=\"M0 0h22v22H0z\"\/><\/clipPath><\/defs><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"  col-sm-6 col-md-4 img-article\">\n                                        <div class=\"content-news-display row m-0 p-0\"><div class=\"holder p-0 \"><div class=\"img-wrap img-wrap-news\">\n                                        <div class=\"caption__news-category\">\n                                        <a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/category\/institucional\/\">\n                                        Institucional<\/a><\/div><img decoding=\"async\" class=\"w-100 h-100 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2026\/04\/Inauguracion-Ano-Academico-2026-6.jpg\" alt=\"Reflexi\u00f3n universitaria: UOH inaugura A\u00f1o Acad\u00e9mico 2026 pensando en los desaf\u00edos de la Educaci\u00f3n Superior\" style=\"--smush-placeholder-width: 1500px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1500\/1000;object-fit: cover; object-position: center;\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\"><\/div><\/div><div class=\"caption py-3 caption__news py-md-3 pb-md-5\">\n                                    <span class=\"caption__date\">Mi\u00e9rcoles 29, Abril<\/span>\n                                     <a href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2026\/04\/29\/reflexion-universitaria-uoh-inaugura-ano-academico-2026-pensando-en-los-desafios-de-la-educacion-superior\/\">\n                                    <h3 class=\"small-space\">Reflexi\u00f3n universitaria: UOH inaugura A\u00f1o Acad\u00e9mico 2026 pensando en los desaf\u00edos de la Educaci\u00f3n Superior<\/h3><\/a>\n\n                                    <p>La ceremonia promovi\u00f3 el an\u00e1lisis acerca de los cambios educativos que se avecinan dentro de los procesos de formaci\u00f3n universitaria ajustados a contextos digitales.   <\/p>\n                                    <a class=\"link link--bold mt-md-3\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2026\/04\/29\/reflexion-universitaria-uoh-inaugura-ano-academico-2026-pensando-en-los-desafios-de-la-educacion-superior\/\">Saber m\u00e1s <span class=\"icon icon--inline icon--link\"><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" x=\"0px\" y=\"0px\" width=\"22px\"height=\"22px\" viewBox=\"0 0 22 22\" style=\"overflow:visible;enable-background:new 0 0 80 64.6;\" xml:space=\"preserve\"><g clip-path=\"url(#acA)\"><path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M21.913 11.266a.93.93 0 000-.711c-.022-.056-.063-.097-.091-.144s-.053-.103-.097-.15L12.306.294c-.357-.379-.955-.394-1.334-.038s-.394.955-.038 1.334l7.917 8.374H.927a.95.95 0 00-.908.983.946.946 0 00.908.908h17.924l-8.089 8.552c-.357.379-.341.977.034 1.334s.977.341 1.334-.034l9.594-10.148c.044-.044.063-.1.097-.15.028-.047.069-.088.091-.141z\"\/><\/g><defs><clipPath id=\"acA\"><path fill=\"#fff\" d=\"M0 0h22v22H0z\"\/><\/clipPath><\/defs><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"pagination justify-content-center my-5\"><span aria-current=\"page\" class=\"page-numbers current\">1<\/span>\n<a class=\"page-numbers\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/\/page\/2\">2<\/a>\n<a class=\"page-numbers\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/\/page\/3\">3<\/a>\n<span class=\"page-numbers dots\">&hellip;<\/span>\n<a class=\"page-numbers\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/\/page\/103\">103<\/a>\n<a class=\"next page-numbers\" href=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/\/page\/2\"><div class=\"icon-pagination-next\"> <?xml version=\"1.0\" ?><svg viewBox=\"0 0 96 96\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><title\/><path d=\"M39.3756,48.0022l30.47-25.39a6.0035,6.0035,0,0,0-7.6878-9.223L26.1563,43.3906a6.0092,6.0092,0,0,0,0,9.2231L62.1578,82.615a6.0035,6.0035,0,0,0,7.6878-9.2231Z\"\/><\/svg> <\/div><\/a><\/div>[\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][\/vc_section]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El reciente caso de colusi\u00f3n en casinos de juegos recuerda pr\u00e1cticas anticompetitivas en sectores clave de la econom\u00eda nacional.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":2520,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-2519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icso"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n - Instituto de Ciencias Sociales<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"La Universidad de O\u2019Higgins realiz\u00f3 diversas actividades cient\u00edficas en la capital regional para conmemorar esta celebraci\u00f3n que organiza el Ministerio de Ciencia, Tecnolog\u00eda, Conocimiento e Innovaci\u00f3n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, nofollow\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n - Instituto de Ciencias Sociales\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La Universidad de O\u2019Higgins realiz\u00f3 diversas actividades cient\u00edficas en la capital regional para conmemorar esta celebraci\u00f3n que organiza el Ministerio de Ciencia, Tecnolog\u00eda, Conocimiento e Innovaci\u00f3n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instituto de Ciencias Sociales\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-10-09T14:23:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Universidad de O&#039;Higgins\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Universidad de O&#039;Higgins\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo estimado de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\",\"url\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\",\"name\":\"El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n - Instituto de Ciencias Sociales\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg\",\"datePublished\":\"2024-10-09T14:23:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#\/schema\/person\/ea242e676c7d6d7e46fc8b9e39486c4f\"},\"description\":\"La Universidad de O\u2019Higgins realiz\u00f3 diversas actividades cient\u00edficas en la capital regional para conmemorar esta celebraci\u00f3n que organiza el Ministerio de Ciencia, Tecnolog\u00eda, Conocimiento e Innovaci\u00f3n.\",\"inLanguage\":\"es-CL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es-CL\",\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg\",\"width\":1000,\"height\":1000},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/\",\"name\":\"Instituto de Ciencias Sociales\",\"description\":\"Otro sitio de Sitios de Universidad O'higgins\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es-CL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#\/schema\/person\/ea242e676c7d6d7e46fc8b9e39486c4f\",\"name\":\"Universidad de O'Higgins\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es-CL\",\"@id\":\"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/78fcb76ca05efae11fd355943c01a832a29786cc00d85b1a82c301bea2b2a214?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/78fcb76ca05efae11fd355943c01a832a29786cc00d85b1a82c301bea2b2a214?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Universidad de O'Higgins\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n - Instituto de Ciencias Sociales","description":"La Universidad de O\u2019Higgins realiz\u00f3 diversas actividades cient\u00edficas en la capital regional para conmemorar esta celebraci\u00f3n que organiza el Ministerio de Ciencia, Tecnolog\u00eda, Conocimiento e Innovaci\u00f3n.","robots":{"index":"noindex","follow":"nofollow"},"og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n - Instituto de Ciencias Sociales","og_description":"La Universidad de O\u2019Higgins realiz\u00f3 diversas actividades cient\u00edficas en la capital regional para conmemorar esta celebraci\u00f3n que organiza el Ministerio de Ciencia, Tecnolog\u00eda, Conocimiento e Innovaci\u00f3n.","og_url":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/","og_site_name":"Instituto de Ciencias Sociales","article_published_time":"2024-10-09T14:23:33+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":1000,"url":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Universidad de O'Higgins","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Universidad de O'Higgins","Tiempo estimado de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/","url":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/","name":"El mercado chileno y la sombra de la colusi\u00f3n - Instituto de Ciencias Sociales","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg","datePublished":"2024-10-09T14:23:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#\/schema\/person\/ea242e676c7d6d7e46fc8b9e39486c4f"},"description":"La Universidad de O\u2019Higgins realiz\u00f3 diversas actividades cient\u00edficas en la capital regional para conmemorar esta celebraci\u00f3n que organiza el Ministerio de Ciencia, Tecnolog\u00eda, Conocimiento e Innovaci\u00f3n.","inLanguage":"es-CL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es-CL","@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/2024\/10\/09\/el-mercado-chileno-y-la-sombra-de-la-colusion\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-content\/uploads\/sites\/29\/2024\/10\/Colusion.jpg","width":1000,"height":1000},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#website","url":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/","name":"Instituto de Ciencias Sociales","description":"Otro sitio de Sitios de Universidad O'higgins","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es-CL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#\/schema\/person\/ea242e676c7d6d7e46fc8b9e39486c4f","name":"Universidad de O'Higgins","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es-CL","@id":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/78fcb76ca05efae11fd355943c01a832a29786cc00d85b1a82c301bea2b2a214?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/78fcb76ca05efae11fd355943c01a832a29786cc00d85b1a82c301bea2b2a214?s=96&d=mm&r=g","caption":"Universidad de O'Higgins"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2519"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2519\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uoh.cl\/instituto-de-ciencias-sociales\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}